Wsparcie psychologiczne na uczelniach – wnioski z badania z 2019 roku

W ramach Parlamentu Studentów RP od lutego do kwietnia 2019 roku zostało przeprowadzone badanie metodą CAWI (ang. Computer-Assisted Web Interview) skierowane do studentów wszystkich uczelni w Polsce. Łącznie, dzięki promocji przez samorządy studenckie, udało się uzyskać 2123 odpowiedzi ze 125 uczelni.

Kwestionariusz, oprócz metryczki, zawierał pytania dotyczące znajomości problemów psychicznych oraz ich objawów, ocenę radzenia sobie ze stresem, informacji o korzystaniu z konsultacji psychologicznych bądź psychiatrycznych, pytanie o dostępność oraz formę pomocy psychologicznej dla studentów prowadzonej przez uczelnię.

Zdecydowana większość osób, które uzupełniły ankiety była płci żeńskiej (82%). 50% to studenci studiów I stopnia, a 25% to studenci studiów II stopnia oraz studiów jednolitych magisterskich. Co szczególnie rzuciło się w oczy to to, że 62% osób nie wie czy na uczelni w ogóle jest oferowana pomoc psychologiczna. Jednocześnie, osoby, które wiedzą, że na ich uczelni są konsultacje z psychologiem, lepiej oceniają zdolność radzenia sobie ze stresem studentów.

Najpopularniejsza z wymienianych form pomocy na uczelniach jest indywidualna organizacja studiów, zagwarantowana wszak przez Ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (art. 85, ust. 1, pkt 2), wskazana przez 34% badanych. Czy to oznacza, że na 66% uczelni łamana jest ustawa? Nie, raczej, że tego typu pomoc nie jest rozpatrywana w kategoriach wsparcia psychologicznego. A byłoby to jedno z najprostszych narzędzi, które uczelnie i tak muszą gwarantować.

Oprócz tego wskazana została w 28% indywidualna pomoc psychologiczna, w 23% wsparcie biura ds. osób niepełnosprawnych, a jedynie w 5% spotkania grupowe.

Z analizy statystycznej wyników można dowiedzieć się, że korzystanie z konsultacji psychologicznej zwiększa szansę na to, że osoba była także u psychiatry (i na odwrót), co uwidacznia potrzebę profesjonalnego wsparcia dostępnego na uczelniach. Kolejnym wnioskiem jest ten, że im gorsza jest ocena radzenia sobie ze stresem, tym większa szansa na korzystanie z pomocy psychologicznej. Studia mogą być źródłem wielu stresujących sytuacji, co jednoznacznie wskazuje na wagę pomocy psychologicznej, co potwierdza także, że jeśli studenci mają wiedzę o dostępnym na uczelni wsparciu to częściej z niego korzystają.

Jesteśmy bardziej skłonni przyznać się do korzystania z pomocy jeśli widzimy objawy u znajomych. Bardziej skłonni do przyznania znajomym do faktu korzystania z wizyt u psychologa są słuchacze studiów jednolitych – może to wynikać z dłuższego toku studiów, który umożliwia lepsze poznanie zarówno uczelni, jak i znajomych, a więc i powstanie głębszych więzi.

Co ciekawe osoby biorące udział w badaniu mają znajomość chorób psychicznych oraz ich objawów – być może wynika to z tego, że to osoby zainteresowane tematem wsparcia psychologicznego wypełniały ankietę. Z pewnością dalsze działania upowszechniające wiedzę na ten temat są pożądane, zwłaszcza w zakresie dostępnego na uczelniach wsparcia psychologicznego.

Zwraca na to uwagę pytanie o to “Jak oceniasz codzienne radzenie sobie ze stresem wśród studentów?” na które prawie wszyscy odpowiadali “źle” lub “przeciętnie”. Wskazuje to jednocześnie na dużą skalę problemu, jak i na dużą potrzebę zagwarantowania przez uczelnie odpowiedniego wsparcia. Zgodnie z powyższymi wnioskami, jeśli studenci będą mieć wiedzę nt. funkcjonującego wsparcia oraz będą mieć możliwość korzystania z niego, ocena ta wypadnie zdecydowanie lepiej.

Na podstawie badania można wysnuć następujące rekomendacje:

  • wprowadzić informacje odnośnie wsparcia psychologicznego w treści szkoleń praw i obowiązków, co zostało zrobione na Konferencji Ekspertów Praw Studenta 2019 – zgodnie z Ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce każdy student powinien takie szkolenie przejść, więc informacja o wsparciu z roku na rok będzie coraz bardziej powszechna;
  • dodatkowo zachęcamy zarówno władze uczelni, jak i samorządy studenckie, do organizowania inicjatyw przybliżających ofertę wsparcia studenckiego na uczelniach oraz zagadnienia związane z zaburzeniami bądź chorobami psychicznymi.