Jak zadbać o swoje zdrowie psychiczne? Możliwe ścieżki pomocy.

– psycholog, psychoterapeuta w trakcie certyfikacji, pracownik naukowo-dydaktyczny Wyższej Szkoły Europejskiej w Krakowie.

Wszyscy znamy ścieżkę, która zaprowadzi nas do odpowiedniego specjalisty, gdy choruje nasze
ciało. Jeśli nawet nie wiemy, kto mógłby pomóc w specyficznym problemie, który akuratnie nas dotknął,
wiemy, że lekarz pierwszego kontaktu zaproponuje skierowanie do odpowiedniego specjalisty.
Niektórzy z nas bronią się przed wizytą u lekarza, ale wówczas szukamy porady u bliskich. I wspaniale
jeśli ktoś taki, cieszący się autorytetem, podaje adres i telefon do specjalisty.

Co, kiedy ciało jest zdrowe, ale zaczyna chorować psychika? Albo kiedy to nie choroba ale
zmęczenie, kłopot, zmartwienie, przekraczające nasze aktualne siły i możliwości poradzenia sobie?
Konsekwencje starego dualistycznego podziału na soma i psyche, wciąż nas dotykają. Zgadzamy się co
do tego, że ciału należy się odpowiednia troska i równocześnie zakładamy, że ludzka psychika „powinna”
być zawsze sprawna, zawsze zdrowa, a przynajmniej nie budząca wątpliwości otoczenia.
Ta powinność słono kosztuje, ponieważ nasza głowa niestety nie jest uprzywilejowana. Tak jak ciało
boryka się z przewlekłymi, bądź nagłymi stanami mniejszej lub większej dolegliwości, tak i ludzka
psychika narażona jest na doświadczenia przekraczające jej możliwości.
Bardzo często w takiej sytuacji niepokojowi towarzyszy wstyd. Konsekwencja powinności bycia
zawsze zdrowym i sprawnym na duchu. Lęk przed oceną, Lęk przed chorobą psychiczną. Nie wszyscy
musimy być specjalistami w dziedzinie psychologii. Niepokojący objaw, trudny do pokonania stan, bywa,
że przeżywamy jako ryzyko utraty kontroli, czegoś, co potocznie nazywamy „szaleństwem”.
O cierpieniu duszy rzadziej się opowiada znajomym, szukając pomocy. Zostajemy sami. Często
pozbawieni tej jasnej ścieżki kolejnych kroków, które należałoby podjąć, aby sobie pomóc. Co się ze mną
dzieje? I do kogo się zwrócić? A może jestem mężczyzną i „powinienem” się trzymać? Może jestem
kobietą, o której się mówi, że histeryzuje i przesadza? Tym dalej do znalezienia się na ścieżce pomocy.
Poniżej znajduje się najkrótszy algorytm, który pomoże ustalić:

  • Czy szukać pomocy?
  • A jeśli tak, to gdzie?
    Warto wyróżnić dwie zasadnicze sytuacje, w których możemy się znaleźć:
    • Czasem nie ma wątpliwości: kryzys przychodzi nagle i jest związany z jakimś kryzysowym
    wydarzeniem, jak na przykład śmierć kogoś bliskiego, nagły kryzys w rodzinie, doświadczenie
    przemocy. Czasem też w przebiegu dłużej trwających trudności psychicznych, pojawia się nagłe
    pogorszenie. W takiej sytuacji właściwa będzie INTERWENCJA KRYZYSOWA. Można powiedzieć,
    że to taki oddział ratunkowy, czynny całodobowo, udzielający pomocy anonimowo i bezpłatnie.
    Specjalistą interwencji kryzysowej może być psycholog lub inny specjalista z wykształceniem i
    doświadczeniem w zakresie udzielania pomocy w nagłych kryzysach.
    Jeśli jesteś w sytuacji kryzysowej, nie myśl, że to nie dla Ciebie, nie odkładaj na jutro, nie zasłaniaj się
    tym, że może inni mają gorzej.
    Jest wiele możliwości zareagowania natychmiast i otrzymania pomocy
    telefonicznie:
    Telefon zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym
    tel. 116 123 (codziennie 14.00 – 22.00)
    ITAKA Centrum wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego

te. 800 70 22 22 (całodobowo)
Ogólnopolski telefon zaufania „Uzależnienia behawioralne”
tel. 801 889 880 (codziennie 17.00 – 22.00 oprócz świąt państwowych)
Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska linia”
tel. 800 120 002 (całodobowo)
Ogólnopolski telefon zaufania „Narkotyki – narkomania”
tel. 801-199-990 (codziennie 16.00 – 21.00)
bezpośrednio (możesz po uprzednim umówieniu się telefonicznie spotkać się ze specjalistą na miejscu):
Ośrodek Interwencji Kryzysowej Kraków, ul. Radziwiłłowska 8b
tel. 12 421 92 82 (czynne całą dobę)
• Czasem cierpienie lub dyskomfort psychiczny jest nam bardzo trudno sklasyfikować. Czy ktokolwiek
może mi pomóc? A jeśli tak, to kto? Czy mój problem w ogóle wymaga szukania wsparcia?
Ważne jest przyjęcie i uznanie swojego wewnętrznego kryterium. Tak, po prostu, przyjmij i
uznaj, że Twoje subiektywne poczucie dyskomfortu, przekroczenia możliwości radzenia sobie, jest
ważne!
Możesz udać się do psychologa lub psychoterapeuty.
Rozstrzygnijmy różnicę, która wcale nie musi być oczywista
Psycholog jest absoslwentem 5-letnich studiów, z kwalifikacjami do przeprowadzenia diagnozy
oraz wsparcia psychologicznego. Pomocna może okazać się także psychoedukacja, czyli uzyskanie
wiedzy na temat problemu, z którym się zmagamy oraz możliwych strategii radzenia sobie.
Jeśli udajesz się psychologa w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, będzie potrzebne skierowanie od
lekarza pierwszego kontaktu. Można znaleźć poradnie, które oferują możliwość bezpłatnej konsultacji
psychologicznej, warto jednak sprawdzić, jaki jest czas oczekiwania na wizytę. Z kolei wizyta w
prywatnym gabinecie psychologa lub psychoterapeuty, nie wymaga skierowania.

Jeśli pojawi się potrzeba terapii, zostaniesz skierowany do psychoterapeuty. Psychoterapia,
mówiąc najkrócej, jest procesem zmiany, w którym psychoterapeuta, na różne sposoby, w zależności od
nurtu, w którym pracuje, towarzyszy i wspiera ten proces.

Z kolei psychoterapeuta jest absolwentem studiów magisterskich po ukończeniu dodatkowego
kształcenia w zakresie prowadzenia psychoterapii zakończonego uzyskaniem certyfikatu
psychoterapeuty. Psychoterapeuci reprezentują różne podejścia, czyli sposoby prowadzenia terapii.
Zarówno psycholog, jak i psychoterapeuta pomoże Ci rozstrzygnąć, czy wskazana jest w Twoim
przypadku psychoterapia.

Kiedy pojawi się pytanie, czy wskazane byłoby wsparcie farmakologiczne, zostaniesz
skierowany do lekarza psychiatry. Warto wiedzieć, że jedynie psychiatra, czyli lekarz medycyny po
ukończeniu specjalizacji w zakresie psychiatrii, może pomóc farmakologicznie. Tylko lekarz może
wystawić zwolnienie lekarskie. Nie jest potrzebne skierowanie, aby umówić się na wizytę do lekarza
psychiatry.

Biorąc pod uwagę, że dbałość o własne zdrowie własnego ciała, to nie tylko reagowanie na
objawy choroby i podjęcie leczenia, ale także przeciwdziałanie chorobom, troska o jak najlepszą
kondycję, warto dodać, że kontakt z psychologiem/psychoterapeutą może być jednym z elementów troski
własną psychikę. Efektem współpracy może być głębsze samopoznanie, wzmocnienie umiejętności
radzenia sobie w trudnych sytuacjach, identyfikacja własnych zasobów.

Zatem, nie bój się uważnego przyglądania temu, jak się miewasz i czego potrzebujesz. Bądź
pewny/pewna, że istnieją jasne ścieżki reagowania, gdy zauważysz, że jest Ci potrzebna pomoc. Często
już pierwszy krok wykonany w kierunku profesjonalnej pomocy przynosi ulgę. Nie rozwiązuje jeszcze
naszego problemu, ale daje bezcenne doświadczenie, że w swoim trudzie nie musimy być pozostać sami.