ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE NA RYNKU PRACY W DZISIEJSZYM ŚWIECIE – COVID jako szansa na samorozwój

„Dlaczego nie pracujesz w zawodzie…”; „Syn sąsiadki tak dobrze zarabia…”; „Ile czasu można pracować w kawiarni…” – to tylko fragmenty wypowiedzi, z którymi możemy spotkać się na początku swojej drogi zawodowej, a wszystko to z tzw. „troski”. Pierwsza praca, którą staramy się znaleźć po szkole średniej, w tracie studiów lub zaraz po otrzymaniu dyplomu jest dużym wyzwaniem i często powoduje ogromny stres. Mogłoby się wydawać, że znalezienie pracy jest oczywistością, ponieważ cały czas ktoś kończy karierę zawodową, przechodząc tym samym na emeryturę i jednocześnie robiąc miejsce na rynku pracy dla nowych osób. Jednak nie zawsze to miejsce pojawia się właśnie w zakresie naszych zainteresowań i możliwości, a dodatkowo zdarza się, że oczekiwania pracodawcy przekraczają nasze doświadczenie lub jego brak nas wyklucza. Wszystkie te okoliczności mogą sprawiać trudność, ale z drugiej strony codziennie ktoś podejmuje pracę po raz pierwszy, w wykształconym zawodzie lub nie. Wiele zależy od nas i naszego podejścia – nad tym zastanowimy się w tym artykule.

Rynek pracy stale się zmienia, a wraz z nim liczba miejsc zatrudnienia. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych przeprowadziło badania, które miało na celu zaprezentowanie zmian, jakie zaszły na rynku pracy w Polsce na przestrzeni od 1 marca do 31 sierpnia 2020 roku. Według raportu przed rozpoczęciem stanu epidemii w urzędach pracy było zarejestrowanych o 108 tys. mniej bezrobotnych względem końca sierpnia. Lista bezrobotnych znacznie się powiększyła, kiedy w ramach grupowych zwolnień ponad 15 000 pracowników straciło pracę[1]. Jednocześnie w późniejszym czasie firma Element przeprowadziła badanie na podstawie analizy zawartości ofert pracy udostępnionych na dwóch portalach ogłoszeniowych. Wnioski przedstawione wskazują na to, że druga fala pandemii mocno wpłynęła na rynek pracy, ponieważ pracodawcy w Polsce już w październiku 2020 roku opublikowali o 21% mniej ofert pracy (czyli 240 000 propozycji) względem ubiegłego roku. Wpływ na powyższe wyniki miała przede wszystkim obawa pracodawców o przyszłość oraz wprowadzone restrykcje, spowodowane koronawirusem. Według badań w październiku 2020 roku w największych miastach przypadało średnio jedynie 9,4 oferty pracy na 1000 mieszkańców[2]. Osoby będące w tamtym czasie już na rynku pracy oraz te, które starały się do niego dołączyć, nie zdziwiły takie wyniki przeprowadzonego badania. Obawa o utratę posady lub problemy ze znalezieniem pierwszej pracy obarczały wielu ludzi w tym okresie. Stan epidemii wywrócił do góry nogami życie zawodowe wielu osób. Prawie każdy zna osobę, która straciła pracę. Główny Urząd Statystyczny podaje, że stopa bezrobocia przed pandemią wynosiła ok. 5,5 %, natomiast już w trakcie trwania pandemii rozpoczął się jej wzrost, oscylując pomiędzy 5,8% a 6,5%[3]. Eksperci przewidywali znacznie większą różnicę względem okresu przed pandemią. Już na początku epidemii wielu specjalistów określało, iż stopa bezrobocia wzrośnie nawet do 15%[4]. Na szczęście te prognozy się nie sprawdziły.

Gospodarcze skutki pandemii to również zagrożenia dla zdrowia psychicznego. Długotrwały stan napięcia, spowodowanego lękiem przed utratą pracy lub brakiem środków do życia, wpływa również na pogorszenie kondycji psychicznej człowieka. Presja skierowana na osoby poszukujące zatrudnienia oraz te, które już są na rynku pracy, może spowodować znaczne pogorszenie samopoczucia i wiary w swoje możliwości. Jednocześnie przejście na pracę zdalną nie dla każdego było możliwe, między innymi ze względu na warunki w zamieszkania i brak dostosowania do pracy z domu. Według sondażu, przeprowadzonego w Polsce przez firmę Hays we wrześniu 2020 roku, 32% specjalistów i menedżerów doświadczyło pogorszenia stanu zdrowia psychicznego w wyniku pandemii. Co równie istotne spośród nich jedynie 36% otrzymało wsparcie od pracodawcy[5]. Jak wyglądała sytuacja w przypadku osób, które dopiero rozpoczynały swoją przygodę z pracą? Czy otrzymały odpowiednią pomoc i wsparcie w zakresie zdrowia psychicznego lub skorzystały z doradztwa zawodowego? W dobie pandemii COVID-19 Komisja Europejska wraz z międzynarodowymi organizacjami ds. uczenia, prowadziła badania ankietowe, na podstawie których w grudniu 2020 roku wydano raport dotyczący usług poradnictwa zawodowego. W wynikach badań opisane było rosnące zapotrzebowanie na pomoc w poszukiwaniu pracy, informowanie na temat możliwości przekwalifikowania się, możliwości kształcenia i szkolenia oraz ogólne informowanie o rynku pracy[6].

Znalezienie pracy to nie takie proste zadanie dla większości z nas. Często nawet ukończenie bardzo dobrego kierunku studiów w renomowanej uczelni nie gwarantuje, że pracodawcy będą o nas zabiegać. Oczekiwania na rynku pracy są bardzo zróżnicowane, a stworzenie uniwersalnego CV niestety nie gwarantuje sukcesu. Czasami wymagane jest kilkuletnie doświadczenie, czasami wykształcenie, a niekiedy umiejętności miękkie i dodatkowe zaangażowanie w kołach naukowych lub innych organizacjach. Najważniejsze jednak jest nasze nastawienie, mobilizacja i zdeterminowanie w trakcie poszukiwań odpowiedniego miejsca dla siebie i swojej kariery zawodowej. Jednocześnie należy pamiętać, że każdy pracownik, rekruter, menadżer czy dyrektor również kiedyś podejmował pierwszą pracę w swoim życiu i poradził sobie, więc i nam też się uda.

Powołując się na słowa chińskiego filozofa Konfucjusza „Wybierz pracę, którą kochasz, i nie przepracujesz ani jednego dnia więcej w Twoim życiu.”, pierwszym krokiem powinna być dokładna analiza tego, czego oczekujemy od naszego przyszłego miejsca pracy, jaka branża nas interesuje oraz w jakim kierunku chcemy się rozwijać. Średnio na pracę poświęcamy większość swojego czasu w ciągu dnia, dlatego niezwykle istotne jest, aby lubić to, co się robi i spełniać zawodowo. Według badań pod nazwą „Prawdziwe aspekty miejsca pracy 2019”przeprowadzonych przez Hays Poland, jedynie 6% osób bardzo wysoko ocenia swoją ogólną satysfakcję z obecnej pracy, natomiast aż 40% określa ją jako średnią. Dyrektor agencji rekrutacyjnej Hays Poland w jednym z artykułów podkreśla Poczucie satysfakcji z pracy pomaga budować pozytywną postawę pracownika wobec zespołu, działu, zmian, problemów czy całej organizacji. Doświadczenia firm na świecie potwierdzają, że o sukcesie organizacji decyduje zaangażowanie jej pracowników, a sukces w pracy najczęściej osiągają ludzie, którzy wykonują swoje zadania z zainteresowaniem i zadowoleniem [7]. Wpływ na zadowolenie z pracy ma wiele czynników, tj. wykonywane czynności, relacje z zespołem współpracowników i przełożonymi, jak również dochody. Dlatego rozpocznij poszukiwania pracy od odpowiedniej analizy swoich umiejętności, doświadczenia oraz przede wszystkim zainteresowań, aby Twoja przyszła praca sprawiała satysfakcję.

Następnym krokiem jest przygotowanie CV oraz, często wymaganego, listu motywacyjnego. Pamiętaj, aby Twoje CV było przejrzyste i zawierało informacje, które mogą zainteresować przyszłego pracodawcę. Zbędne treści, które nie są związane ze stanowiskiem ani firmą, do której składasz swoje dokumenty, mogą oznaczać przechwalanie się lub hurtowe wysyłanie jednakowego CV do wielu pracodawców, niezależnie od branży. Pamiętaj, aby uwzględnić aktualne dane kontaktowe, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, ale również ukończone szkolenia i kursy, które przyczyniły się do pogłębienia wiedzy. Przed wysłaniem dokumentów należy bardzo dokładnie je zweryfikować pod kątem literówek i błędów gramatycznych. Warto skorzystać z pomocy bliskiej osoby, która świeżym okiem spojrzy na przygotowane CV i sprawdzi, czy nie ma w nim błędów, których Ty już nie zauważasz. Jeżeli zdecydujesz się na umieszczenie swojego zdjęcia w dokumencie aplikacyjnym to pamiętaj  o neutralnym tle, które pokaże Twój profesjonalizm. Wiedz, że nie każda firma wymaga CV z fotografią, choćby ze względu na wymagania równościowe, dlatego decyzja należy do Ciebie. Jednocześnie postaraj się zmieścić na maksymalnie dwóch stronach, co nie oznacza zmniejszenia czcionki do minimum, a jedynie ograniczenie opisu swojego doświadczenia i umiejętności do najważniejszych z perspektywy tego stanowiska, o które się ubiegasz. Weź pod uwagę również adres e-mail, z którego wysyłasz swoje CV, aby jego nazwa była profesjonalna, ponieważ jest to część Twojego wizerunku. CV to również tzw. pierwsze wrażenie, którym warto zainteresować na tle pozostałych osób. Bycie atrakcyjnym na rynku pracy oznacza wyjątkowość spośród innych kandydatów. Niezbędnym elementem CV jest klauzula, umożliwiająca wykorzystanie zawartych w CV danych. Aktualną bez problemu znajdziesz w sieci!

Jednocześnie konieczne jest zweryfikowanie czy pracodawca wymaga czegoś więcej niż tylko CV. Może to być list motywacyjny lub załączniki przez niego wymienione. Spełnij wszystkie wymagania formalne prowadzonej rekrutacji. Popularnym elementem procesu rekrutacji może być przygotowanie listu motywacyjnego. Na pierwszym etapie możesz przygotować ramowy list, ponieważ istotne jest, aby na etapie składania aplikacji był on spersonalizowany pod stanowisko lub firmę, którą jesteś zainteresowany. Po skompletowaniu pełnej dokumentacji prześlij ją zgodnie we wskazanym terminie.

Wysłanie dokumentów aplikacyjnych niestety nie oznacza od razu zatrudnienia. Pamiętaj, że brak odpowiedzi od osoby przeprowadzającej rekrutację, nie przekreśla Twojej kariery zawodowej. Znalezienie pracy zależne jest od branży, doświadczenia, umiejętności zaprezentowania swojej osoby w CV i na rozmowie kwalifikacyjnej oraz sytuacji na rynku. Notoryczne wysyłanie CV nie jest jednoznaczne ze znalezieniem pracy, ale jednocześnie wysyłanie jednego miesięcznie to zdecydowanie za mało. Liczy się systematyczność. Należy znaleźć złoty środek w postaci dokładnej analizy rynku, ale przede wszystkim jednoczesnego udoskonalanie swojego CV poprzez zdobywanie nowych umiejętności i dostosowanie treści zawartych w CV do ogłoszenia.

Okres poszukiwania pracy to również moment na poszerzanie swojej wiedzy, zdobywanie kompetencji oraz rozwój umiejętności miękkich i twardych. Warto korzystać z wielu dostępnych darmowych kursów internetowych, słuchać podcastów ze specjalistami w danej dziedzinie oraz brać udział w szkoleniach. Jednocześnie warto pogłębiać swoją wiedzę poprzez samodzielną naukę, czytanie książek i trenowanie umiejętności miękkich, aby po otrzymaniu zaproszenia do kolejnego etapu rekrutacji pozytywnie zaskoczyć rozmówcę swoimi kompetencjami.

Czas pandemii znacząco wpłynął na rynek pracy. Nie warto jednak się poddawać. Każdy krok do określonego sobie celu pomaga w jego osiągnięciu. Dlatego, szukając pracy, starajmy się właściwie sprecyzować swoje oczekiwania, umiejętności, zainteresowania oraz doświadczenie i wykształcenie. Poświęcajmy czas na udoskonalanie swoich umiejętności i pogłębianie wiedzy, co jedynie pomoże nam wejść na rynek pracy i stać się konkurencyjnym. A przecież wystarczy uświadomić sobie, co chce się w życiu robić, a potem po prostu zacząć to robić[8] – Agnieszka Lingas-Łoniewska, „W szpilkach od Manolo”.


[1] https://www.opzz.org.pl/opinie-i-analizy/polityka-spoleczna/rynek-pracy-w-dobie-pandemii-raport-opzz (dostęp: 07.09.2021)

[2] https://grantthornton.pl/wp-content/uploads/2020/11/Rynek-pracy-w-czasie-koronawirusa-w-pa%C5%BAdzierniku-1.pdf (dostęp: 07.09.2021)

[3] https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/bezrobocie-rejestrowane/stopa-bezrobocia-rejestrowanego-w-latach-1990-2021,4,1.html (dostęp: 07.09.2021)

[4] https://eranowychkobiet.com/kryzys-na-rynku-pracy-czy-mozna-znalezc-prace-podczas-pandemii/ (dostęp: 07.09.2021)

[5] https://www.hays.pl/blog/insights/pandemia-wplywa-na-kondycje-psychiczna-pracownikow (dostęp: 07.09.2021)

[6] https://eures.praca.gov.pl/sitemap/polecamy-uwadze/doradztwo-zawodowe-w-dobie-pandemii (dostęp: 07.09.2021)

[7] https://hrnews.pl/satysfakcja-ktora-zatrzymuje-pracownikow/ (dostęp: 07.09.2021 r.)

[8] A. Lingas-Łoniewska, W szpilkach od Manolo.