Zjawisko wypalenia zawodowego u młodych ludzi

Zjawisko wypalenia zawodowego u młodych ludzi

Czym jest wypalenie zawodowe?

Według definicji przyjętą przez Międzynarodową Klasyfikację Chorób pojęcie wypalenia zawodowego to doświadczanie chronicznego stresu w pracy. Osoby, które borykają się z tym problemem stopniowo tracą energię do działania oraz coraz bardziej izolują się od swojego środowiska pracy. Wykonywany przez nich zawód przestaje dostarczać im pozytywnych emocji oraz satysfakcji. Skutkiem tego jest mniejsza efektywność oraz obniżenie jakości wykonywanych przez nich obowiązków. 

Problem wypalenia zawodowego wśród młodych ludzi

Patrząc przez pryzmat czasu problem ten był powszechny w dużej skali wśród pracowników powyżej 40. roku życia, ale badania pokazują, że dotyka on coraz większej liczby ludzi młodych. Zdaniem ekspertów jest to spowodowane nierealistycznym wyobrażeniem o swoich zadaniach i obowiązkach zawodowych. Z drugiej strony, ze względu na niższy status  w stosunkach służbowych, młodzi ludzie nie odmawiają przełożonemu wykonywania zadań, które ze względu na dużą liczbę obowiązków i brak czasu, ich przerastają. W ocenie badaczy również syndrom ten dotyka osób, które spełniają się w pracy oraz poświęcają jej sporą część swojego życia. Warto wspomnień, że wypalenie zawodowe wiążę się z bardzo szybkim tempem współczesnego życia, nadmierną pracą, wyeksploatowaniem zasobów energii, które są niezbędne do normalnego funkcjonowania. Według badań Fundacji Slowlajf przeprowadzanych wśród pracowników korporacji, aż 40% z nich stwierdziło u siebie wypalenie zawodowe. Jednym z głównych przyczyn również może być zła organizacja pracy w niektórych instytucjach. Powoduje to, że pracownicy zaczynają odczuwać dyskomfort. Inną kwestią mogą być indywidualne cechy, które predysponują w większym stopniu do wystąpienia syndromu wypalenia zawodowego, są to m.in: skłonności do zachowań neurotycznych oraz lękowych. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Extendent DISC, polscy pracownicy są jednymi z najbardziej zestresowanych na świecie. Problem wypalenia dotyczy 70% organizacji działających na terenie naszego kraju. 

Jakie są objawy wypalenia zawodowego?

Syndrom wypalenia zawodowego dotyczy różnych płaszczyzn. Nie należy bagatelizować pierwszych objawów! Są to przede wszystkim objawy fizyczne, wskazujące na chroniczne zmęczenie i osłabienie, łatwość zapadania na przeziębienia i choroby wirusowe, bóle, napięcia mięśni i trudności z zasypianiem. Podobnie jak w innych doświadczeniach związanych z długotrwałym stresem, towarzyszą też te bezpośrednio związane z pracą jak: 

  • utrata zapału do pracy,
  • poczucie braku czasu,
  • opór przed wyjściem do pracy,
  • niezdecydowanie,
  • utrzymująca się złość i irytacja,
  • niezadowolenie z pracy.

Etapy procesu wypalenia zawodowego

Wyróżniamy trzy podstawowe etapy procesu wypalenia zawodowego:

  • stadium ostrzegawcze,
  • stadium drugie,
  • stadium trzecie – chroniczne.

Stadium ostrzegawcze to etap, w którym pojawia się przygnębienie, irytacja oraz zmęczenie, osłabiona odporność oraz problemy ze snem. To właśnie na tym etapie nasze ciało daje nam pierwsze sygnały, że należy zmniejszyć obciążenie pracą i wypocząć. 

W stadium drugim zaczynają występować częste wybuchy irytacji, wroga postawa wobec otoczenia. To najwyższy czas, by wziąć dłuższy urlop, poszukać lub zaangażować większość ilość swojego czasu na nasze pasje, hobby i aktywności niezwiązane z pracą. Należy pamiętać o spędzaniu wolnego czasu w gronie znajomych.

Stadium trzecie wyróżnia zdecydowane pogorszenie jakości wykonywania swoich zadań, uczucie osamotnienia, wyobcowania, odizolowania. Na tym etapie bardzo częste są kryzysy małżeńskie, przyjacielskie, choroby. Wtedy najlepiej udać się do specjalisty/lekarza.

Jak uprzedzić wypalenie?

Wypalenia zawodowego można uniknąć, jeśli podchodzimy do tego syndromu poważnie i już na starcie naszej kariery zawodowej się z nim liczymy. Jak zauważono podczas obserwacji, osoby, które, zamiast unikać problemów, starają się je rozwiązywać, są mniej narażone na syndrom wypalenia zawodowego. Nie boją się komunikować, że jakaś sytuacja jest dla nich stresująca lub odczuwają przytłoczenie narastającą liczbą obowiązków bądź pracy.

Ważnym aspektem jest akceptacja, że praca dorywcza lub studia rządzą się innymi prawami niż stała praca. Trzeba liczyć się z szarością rutyny obowiązków oraz wyzwaniami, które mogą być dla nas trudne. Ważne, by w takich momentach nie załamywać się i nie demotywować, kiedy coś pójdzie nie tak. Kluczowa jest rozmowa, ponieważ to jedyny sposób, by zakomunikować swoje potrzeby oraz oczekiwania. Pracownik powinien zaalarmować pracodawcę, że czuje się przemęczony lub że czuje się niedoceniany. Nie należy zapominać, że bardzo ważną rolę pełni postawa pracodawcy, którego podejście wpływa na ogólna atmosferę pracy oraz samopoczucie swoich pracowników. Ważną kwestią jest również to, że nawet najlepszy szef czasem nie dostrzega pewnych rzeczy, bądź nieprawidłowości w swoim zachowaniu. Wtedy najlepszym rozwiązaniem jest rozmowa.

Brak komunikacji i umiejętności sygnalizowania swoich potrzeb jest najczęstszą przyczyną konfliktów oraz nieporozumień. Również działy HR odgrywają ogromną rolę w tym kontekście. To one mają za zadanie wsparcia firmy w tworzeniu kultury organizacyjnej opartej na promowaniu work-life balance oraz szacunku dla czasu wolnego pracowników. Organizacje powinny zachęcać swoje kadry do prowadzenia zdrowego trybu życia i korzystania z należnego im urlopu. Jednocześnie kluczem do dobrego samopoczucia jest poszerzanie świadomości, czym jest wyżej wspomniany syndrom. 

Wypalenie przynosi również straty firmie. Pracownicy, borykający się z wypaleniem zawodowym, częściej chorują a ich brak entuzjazmu z wykonywanej pracy udziela się innym. Wszystko to przekłada się na jakość wykonywanej pracy, dlatego ważna jest pierwsza reakcja, gdy zauważymy pierwsze oznaki przemęczenia. Bez względu na rodzaj działalności firmy oraz źródło problemu, kluczowe jest promowanie wśród pracowników nawyku wyłączania telefonu służbowego w czasie wolnym oraz komunikowanie i podkreślanie, że nie oczekuje się od nich aktywności poza godzinami swojej pracy.

Źródła:

  1. https://www.pulshr.pl/rynek-zdrowia/wypalenie-zawodowe-dopada-mlodych-jak-temu-zapobiec,65797.html
  2. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/aktualnosci/128437,wypalenie-zawodowe-dotyka-coraz-czesciej-mlodych-ludzi
  3. https://kobieta.onet.pl/mlodzi-zdolni-wypaleni-bardziej-od-smierci-przerazalo-mnie-ze-nie-skoncze-projektu-w/k5jv7rn
  4. https://asystentbhp.pl/przyczyny-wypalenia-zawodowego/?gclid=Cj0KCQjw5oiMBhDtARIsAJi0qk2NnVYRyilWCr4jvI_dNu_3hbqzx2_ZcIl0ZagWyA-Ktr8C1fK0_ZIaAgCqEALw_wcB
  5. https://natemat.pl/43151,wypaleni-na-starcie-mam-27-lat-uwielbialam-swoja-prace-a-teraz-ide-do-niej-ze-lzami-w-oczach